Nhiều người chủ quan với tình trạng ngáy khi ngủ, nhưng thực tế, đây có thể là dấu hiệu của hội chứng ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn (OSA). Theo thống kê, khoảng 26% người trưởng thành có biểu hiện ngưng thở khi ngủ ở nhiều mức độ khác nhau. Tình trạng này không chỉ gây mệt mỏi kéo dài mà còn tăng nguy cơ tim mạch, đột quỵ và rối loạn chuyển hóa. Trong bối cảnh đó, nhu cầu khám ngủ ngáy OSA tại TP.HCM tăng mạnh khi người bệnh mong muốn hiểu rõ nguyên nhân và tìm giải pháp điều trị sớm. Bài viết này từ Tâm Care sẽ giúp bạn tiếp cận thông tin một cách đầy đủ và thực tế hơn.
Hội chứng ngưng thở khi ngủ (OSA) do tắc nghẽn là gì?
Hội chứng ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn là tình trạng luồng khí bị cản trở trong lúc ngủ, khiến người bệnh ngưng thở từng đợt lặp lại nhiều lần trong đêm. Mỗi lần ngưng thở có thể kéo dài từ vài giây đến hơn 30 giây.
Sự tắc nghẽn xảy ra khi cơ vùng họng, lưỡi hoặc mô mềm phía sau cổ họng sụp xuống trong lúc ngủ. Khi đường thở hẹp lại, cơ thể phải làm việc nhiều hơn để duy trì hơi thở, dẫn đến giấc ngủ bị gián đoạn liên tục.
Người mắc OSA có thể không nhận ra sự gián đoạn này, nhưng chất lượng giấc ngủ giảm đáng kể khiến họ cảm thấy uể oải và thiếu tập trung vào ngày hôm sau. Khi tần suất ngưng thở lặp lại trong đêm vượt mức cho phép, bệnh có thể gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm như tăng huyết áp, loạn nhịp tim và nặng hơn là suy giảm chức năng nhận thức.
Ai có nguy cơ mắc hội chứng ngưng thở khi ngủ?
OSA có thể xảy ra ở bất kỳ ai, nhưng một số nhóm có nguy cơ cao hơn do đặc điểm sinh học, lối sống hoặc bệnh lý nền. Việc xác định nhóm nguy cơ giúp người bệnh chủ động theo dõi và tiếp cận thăm khám sớm hơn.
- Người thừa cân hoặc béo phì: Mỡ tích tụ quanh cổ làm hẹp đường thở và tăng áp lực lên mô vùng họng. Có đến 60–70% bệnh nhân OSA thuộc nhóm này.
- Người có cấu trúc đường thở nhỏ hoặc hẹp: Vòm họng dày, lưỡi lớn, amidan phì đại hoặc hàm nhỏ khiến đường thở bị thu hẹp, đặc biệt khi nằm ngửa.
- Nam giới trên 40 tuổi: Sự thay đổi hormone làm trương lực cơ vùng hầu giảm, khiến nguy cơ OSA cao hơn so với nữ cùng độ tuổi.
- Người sử dụng rượu hoặc thuốc an thần: Các chất này làm giãn cơ quá mức, khiến mô mềm vùng cổ dễ sụp xuống và gây tắc nghẽn khi ngủ.
- Người có thói quen ngủ ngửa: Tư thế này khiến lưỡi cùng mô mềm trượt về sau, làm hạn chế luồng khí.
- Người mắc bệnh mạn tính: Tiểu đường, rối loạn tuyến giáp, tăng huyết áp, viêm mũi xoang hoặc bệnh tim là những yếu tố làm tăng nguy cơ ngưng thở khi ngủ.
Căn nguyên của hội chứng ngưng thở khi ngủ
OSA không chỉ xuất phát từ một nguyên nhân duy nhất mà thường là sự kết hợp của nhiều yếu tố sinh học và lối sống. Các yếu tố này tác động lên cơ chế điều hòa đường thở, làm gián đoạn luồng khí trong giấc ngủ.
Hẹp cấu trúc đường thở
Vùng hầu họng vốn là khu vực mềm và dễ sụp xuống khi cơ thể thư giãn. Khi cấu trúc này hẹp bẩm sinh hoặc bị chèn ép bởi mô mềm, không khí khó lưu thông khiến người bệnh phải nỗ lực thở nhiều hơn khi ngủ.
Giảm trương lực cơ khi ngủ
Khi cơ thể bắt đầu vào giấc ngủ sâu, cơ vùng cổ và lưỡi giảm độ căng. Nếu lực nâng đỡ yếu, mô mềm dễ sập xuống và gây tắc nghẽn luồng khí.
Tăng sức cản đường thở do viêm
Viêm mũi dị ứng, viêm xoang hoặc nghẹt mũi kéo dài khiến đường thở trên bị thu hẹp, buộc người bệnh phải thở bằng miệng. Điều này làm tăng nguy cơ rung mô mềm và gây ngáy lớn.
Mất cân bằng Hormone và mối liên hệ với hội chứng ngưng thở khi ngủ
Hormone đóng vai trò điều hòa chuyển hóa, giấc ngủ và hoạt động của cơ vùng hầu họng. Khi hormone mất cân bằng, nguy cơ OSA tăng đáng kể.
- Suy giảm hormone tuyến giáp
Thiếu hormone tuyến giáp khiến trương lực cơ giảm mạnh, đặc biệt tại vùng cổ. Điều này làm đường thở dễ sụp xuống khi ngủ.
- Rối loạn hormone tăng trưởng
Hormone tăng trưởng tác động đến regenerator mô cơ. Khi hormone này giảm, sức nâng đỡ vùng hầu họng suy yếu dẫn đến tắc nghẽn.
- Mất cân bằng hormone giới tính
Nồng độ testosterone cao bất thường có thể làm tăng mỡ vùng cổ, trong khi estrogen thấp khiến mô mềm kém đàn hồi. Những thay đổi này làm tăng nguy cơ xuất hiện OSA ở nhiều độ tuổi.
Các triệu chứng bạn bị ngưng thở khi ngủ
Hội chứng ngưng thở khi ngủ thường diễn tiến âm thầm, nhưng cơ thể vẫn gửi ra những tín hiệu cảnh báo quan trọng. Nhận diện sớm giúp người bệnh chủ động kiểm tra trước khi xuất hiện biến chứng nghiêm trọng.
Ngáy to và kéo dài
Ngáy lớn, vang và không đổi trong nhiều đêm liên tiếp là dấu hiệu phổ biến của tắc nghẽn đường thở. Người ngủ cạnh thường dễ nhận thấy hơn người mắc. Khi ngáy xuất hiện mỗi đêm và không cải thiện dù thay đổi tư thế, nguy cơ OSA rất cao.
Ngưng thở từng đợt trong lúc ngủ
Nhiều người không biết mình ngưng thở cho đến khi người nhà phát hiện. Những đợt ngưng thở khiến cơ thể tỉnh giấc thoáng qua và làm gián đoạn giấc ngủ sâu. Người bệnh có thể cảm thấy nghẹt khí hoặc thở hổn hển ngay sau đó.
Đau đầu buổi sáng
Thiếu oxy vào ban đêm làm mạch máu giãn mạnh, gây đau đầu khi thức dậy. Nếu tình trạng này lặp lại thường xuyên, bạn nên cân nhắc thực hiện khám ngủ ngáy OSA để kiểm tra nguyên nhân.
Khó tập trung và buồn ngủ ban ngày
Giấc ngủ bị phân mảnh khiến não không phục hồi đúng cách, dẫn đến giảm khả năng tập trung. Người bệnh dễ buồn ngủ khi đang làm việc, học bài hoặc lái xe, gây nguy hiểm cho bản thân và những người xung quanh.
Khô miệng hoặc đau họng khi thức dậy
Thở bằng miệng trong đêm làm khô niêm mạc và gây đau rát khi tỉnh dậy. Dấu hiệu này thường đi kèm ngáy lớn hoặc nghẹt mũi kéo dài.
Thay đổi tâm trạng thất thường
Thiếu oxy và mất ngủ làm rối loạn hormone điều hòa cảm xúc. Người bệnh dễ cáu gắt, lo lắng hoặc bị giảm hứng thú trong các hoạt động thường ngày.
Cách phòng ngưng thở khi ngủ
Ngưng thở khi ngủ có thể giảm đáng kể nếu người bệnh điều chỉnh thói quen sinh hoạt và áp dụng một số phương pháp đơn giản tại nhà. Những cách này phù hợp với trường hợp nhẹ hoặc dùng để hỗ trợ điều trị chuyên sâu.
Giảm cân khoa học
Giảm mỡ vùng cổ giúp mở rộng đường thở và giảm áp lực lên mô mềm. Theo Sleep Foundation, giảm 10% trọng lượng cơ thể giúp cải thiện đáng kể tần suất ngưng thở.
Hạn chế rượu và thuốc an thần
Rượu và thuốc an thần làm giãn cơ quá mức, khiến đường thở dễ bị tắc. Tránh dùng các chất này trước khi ngủ để giảm nguy cơ OSA.
Thay đổi tư thế ngủ
Nằm nghiêng giúp lưỡi và mô mềm không trượt về phía sau. Nhiều người cải thiện rõ triệu chứng chỉ bằng cách đổi tư thế ngủ sang trái hoặc phải.
Điều trị bệnh lý mũi xoang
Viêm mũi dị ứng hoặc nghẹt mũi kéo dài làm tăng sức cản đường thở. Điều trị đúng cách giúp luồng khí lưu thông tốt hơn và giảm ngáy.
Tập luyện cơ vùng lưỡi và họng
Một số bài tập kéo dài cơ lưỡi và cơ hầu họng có thể cải thiện độ săn chắc của mô mềm, giúp hạn chế tắc nghẽn khi ngủ.
Nếu triệu chứng không cải thiện dù đã thay đổi lối sống, người bệnh nên thực hiện khám ngủ ngáy OSA để đánh giá mức độ tắc nghẽn và có phác đồ điều trị phù hợp.
Khám ngủ ngáy OSA ở đâu uy tín?
Để xác định chính xác tình trạng, người bệnh cần được kiểm tra toàn diện bằng thiết bị chuyên khoa và được tư vấn bởi bác sĩ Tai – Mũi – Họng có kinh nghiệm. Một cơ sở uy tín cần đảm bảo ba yếu tố: công nghệ đạt chuẩn, bác sĩ chuyên sâu và quy trình chẩn đoán rõ ràng.
Phòng khám Tâm Care là nơi tiếp nhận nhiều trường hợp rối loạn giấc ngủ và ngưng thở khi ngủ từ mức nhẹ đến nặng. Quy trình khám được xây dựng khoa học, kết hợp thăm khám lâm sàng, nội soi đường thở và đánh giá chức năng hô hấp trên.
- Bác sĩ chuyên khoa nhiều kinh nghiệm
Đội ngũ bác sĩ tại Tâm Care có nhiều năm kinh nghiệm trong điều trị rối loạn hô hấp khi ngủ. Mỗi trường hợp được đánh giá dựa trên nguyên nhân, mức độ tắc nghẽn và tình trạng sức khỏe tổng thể.
- Nội soi đường thở bằng thiết bị hiện đại
Nội soi là bước quan trọng giúp quan sát rõ cấu trúc hầu họng, vị trí tắc nghẽn và mức độ hẹp đường thở. Thiết bị tại Tâm Care cho hình ảnh sắc nét, hỗ trợ bác sĩ đưa ra chẩn đoán chính xác.
- Tư vấn điều trị theo từng trường hợp
Phác đồ điều trị được cá nhân hóa dựa trên đặc điểm của người bệnh. Tâm Care hướng dẫn cách thay đổi lối sống, tập luyện cơ hầu, sử dụng thiết bị hỗ trợ hoặc điều trị chuyên sâu nếu cần.
- Quy trình rõ ràng – chăm sóc tận tâm
Người bệnh được giải thích đầy đủ về tình trạng, hướng điều trị và thời gian theo dõi. Không gian khám luôn sạch sẽ, thoải mái, tạo cảm giác an toàn cho mọi lứa tuổi.
Thực hiện khám ngủ ngáy OSA tại Tâm Care giúp người bệnh hiểu rõ nguyên nhân và tìm giải pháp phù hợp, tránh biến chứng nặng về tim mạch và hô hấp.
